Atık Yönetimi Genel Tanımlar

Tekrar kullanım: Atıkların toplama ve temizleme dışında hiçbir işleme tabi tutulmadan aynı şekli ile ekonomik ömrü doluncaya kadar defalarca kullanılması.

Geri Dönüşüm: Atıkların bir üretim prosedürüne tabi tutularak orijinal amaçlı ya da enerji geri kazanımı hariç olmak üzere, organik geri dönüşüm dahil diğer amaçlar için yeniden işlenmesi.

Geri kazanım: Tekrar kullanım ve geri dönüşüm kavramlarını da kapsayan; atıkların özelliklerinden yararlanılarak içindeki ürünlere veya enerjiye çevrilmesi.

Atık yönetimi: Atığın kaynağında özelliğine göre ayrılması, toplanması, geçici depolanması, geri kazanılması, taşınması, bertaraf ve bertaraf işlemleri sonrası kontrolü ve benzeri işlemler.

Atık yönetim planı: Atıkların çevreyle uyumlu bir şekilde yönetimini sağlamak üzere Bakanlıkça belirlenecek kısa ve uzun vadeli program ve politikalar.

Acil Durum planı: Tesiste olabilecek kazayı sonuçlarıyla birlikte değerlendirerek kaza oluşumunda tesiste ve civarında yapılacak işlemleri ayrıntılı olarak belirleyen planı tanımlamaktadır.

Zararlı -Tehlikeli atık: Patlayıcı, parlayıcı, kendiliğinden yanmaya müsait, suyla temas halinde parlayıcı gazlar çıkaran, oksitleyici, organik peroksit içerikli, zehirli, korozif, hava ve su ile temasında toksik gaz bırakan, toksik ve ekotoksik özellik taşıyan ve Müsteşarlıkça tehlikeli ve zararlı atık olduğu onaylanan atıklar.

Katı atık: Üreticisi tarafından atılmak istenen ve toplumun huzuru ile özellikle çevrenin korunması bakımından, düzenli bir şekilde bertaraf edilmesi gereken katı maddeler.

Ambalaj atıkları: Ambalaj yada ambalaj malzemesi üretimi yada herhangi bir üretim sırasında ortaya çıkan üretim artıkları hariç olmak üzere, ürünlerin tüketiciye yada nihai kullanıcıya ulaştırılmasından sonra oluşan, kullanım ömrü dolmuş tekrar kullanılabilir ambalajlar da dahil satış, dış ve nakliye ambalaj atığı.

Plastik atıklar: Petrol türevlerinden elde edilen ısı ve polimerizasyon yoluyla şekillendirilebilen, yeniden ısı tatbik edildiğinde şekil değiştirebilen polimerleri ( PVC, PE, PET, PS, PP, PA ve benzeri ) ile  EPDM, lastik ve benzeri maddeler.

Metal atıklar: Alüminyum, galvaniz kaplı sac levha, çinko, bakır, duktil boru vb. demir, transmisyon malzeme, tesisat boruları ( su ve yangın tesisatı ), döküm font malzemeler ( ızgara, vana vb. ), paslanmaz sac levha ve parçaları, her türlü yağsız elektriksiz motor aksamı, tel, çivi, vida ve pirinç malzemeler, sac ve demirden mamul işlenmiş malzemeler( yağ filtreleri hariç ).

Kağıt-Karton atıklar: İçeriğinde kağıt hamuru kullanılan ( bitümlü karton ve türevleri hariç ) geri dönüşümü gereken ( kağıt, karton, kutu vb.) maddeler.

Ahşap atıklar: Ürün, hammadde,kimyasal ve diğer tüm ürünlerin nakliyelerinde kullanılan ahşap ambalaj malzemeleri paletler ve mobilya atık malzemeleri (tahta paletler, tahta sandıklar, değişik ebatlarda kalıp ve inşaatlık kereste, OSB, Suntalam, Mdf plaka ve parçaları, kontrplak, ahşap mutfak ve kapı elemanları artıkları, sunta plakalar vb.).

Tehlikeli madde: Tehlikeli Kimyasallar Yönetmelik ’in de tanımlanan ve yönetmelik metninde  zararlı madde tanımına giren tüm maddeler.

MGBF (Malzeme Güvenlik Bilgi Formu): Üretici Firma tarafından hazırlanan; kimyasal maddenin yapısını, sağlık ve çevre risklerini, ilkyardım tedbirlerini, depolama ve taşımada dikkat edilecek hususları, yangın ve döküntü durumunda yapılacakları anlatan form.

Tıbbi atıklar: Tıbbi Atık yönetmeliğine uygun olarak kontrol edilmesi, depolanması ve uzaklaştırılması gereken atık.

Tehlikeli atıklar: Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamına giren ve bu yönetmeliğe uygun olarak toplanması, depolanması ve uzaklaştırılması gereken atıklar.

Atık yağ: Kullanılmış taşıt yağları ( benzinli motor, dizel motor, şanzıman, diferansiyel, transmisyon, iki zamanlı motor, hidrolik fren, antifriz, gres ve diğer özel taşıt yağları ), endüstriyel yağları ( hidrolik sistem, türbin, kompresör, kızak, açık kapalı dişli, sirkülasyon, metal kesme ve işleme, metal çekme, tekstil, ısıl işlem, ısı transfer, izolasyon ve koruyucu, gıda ve ilaç endüstrisi, genel amaçlı, kağıt makinesi, yatak ve diğer özel endüstriyel yağları ve endüstriyel gresleri ), özel müstahzarları ( kalınlaştırıcı, koruyucu, temizleyici ve benzeri ) ve kontamine olmuş yağ ürünleri.

Atık Pil-Akümülatör: Yeniden kullanılacak durumda olmayan, evsel  atıklardan ayrı olarak toplanması, taşınması, bertaraf edilmesi gereken, kullanılmış pil ve akümülatörler.

Maddesel Geri Kazanım: Katı atık içindeki kağıt-cam-plastik gibi yeniden değerlendirilebilir nitelikteki maddelerin herhangi bir kimyasal ve biyolojik işleme tabi tutulmadan ekonomiye tekrar kazandırılması işlemi.

Atık Depolama alanı: Atıkların geçici olarak depolandığı alan. 

Resmi İmha: kayıtlara geçmiş olan yarı ürün, bitmiş ürün, hammadde vb.’ nin imha edilmesi.

Kontrole Tabi Ürünler: Sağlık Bakanlığına bildirim yapılmış hammaddelerin kullanıldığı ürünler.

Kaynaklar;,

1- Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği. 

2- Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği  

3- Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği 

4- Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği 

5- Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 

6- Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği

7- Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği,

8- Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik

Orhan ÇAKAN

Orhan ÇAKAN

1987 Samsun doğumlu. Gazi Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü'nden 2009 yılında mezun oldu. Sırasıyla; Abdi İbrahim İlaç Hammadde Kalite Kontrol Analisti, World Medicine İlaç Analitik Metot Geliştirme ve Validasyon Uzmanı, İstanbul Medipol Üniversitesi REMER Proteomik Laboratuvarında Araştırmacı Kimyager olarak çalıştı. Şu an Türkiye Gübre Fabrikaları Ar-Ge Merkezinde Araştırmacı Biyokimyager olarak çalışma hayatına devam etmektedir.

Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.