Mezür

Mezür; sıvıların tam olarak hacimlerini ölçmek için kullanılır ve Dereceli Silindir veya Ölçülü Silindir olarakta adlandırılırlar. Laboratuvarların olmazsa olmaz malzemelerinden biridir. Yaygın olarak kullanılan formu borosilikat camdan üretilen mezürlerdir. Dengede kalabilmesi için özel olarak tasarlanmış altıgen biçiminde tabanı vardır. Bunun sayesinde masa üzerinde hiçbir destek almadan sabit kalabilirler.

Şekil-1: Mezür Bölümleri

Hacmini tam olarak ölçmek istediğimiz sıvıyı mezürün içerisine boşaltırız. Mezürün iç cephesine damlacık halinde tutunmuş sıvının tam olarak hacme karışması için biraz bekleriz. Daha sonra mezürün gövdesine basılı olan hacim skalasından menisküs çizgisini göz hizamıza alarak hacmi tam olarak belirleriz. Aynı zamanda mezürlerin ağız kısımları kuşların gagasına benzer biçimde tasarlanmıştır. Bunun nedeni hacmini belirlediğimiz sıvının bir başka kaba aktarımının kolay olmasını amaçlamaktır.

Mezürler genellikle ; 5 ml mezür, 10 ml mezür, 25 ml mezür, 50 ml mezür, 100 ml mezür, 250 ml mezür, 500 ml mezür, 1000 ml mezür, 2000 ml mezür olarak üretilir.

Borosilikat camdan üretilen mezürler en temel olanlarıdır. Aynı zamanda bunların kapaklı olanları da mevcuttur. Bunlara ise kapaklı mezürler denir.

Kapaklı mezürler; klasik mezürlerin üstlendiği görevlerin tamamını yerine getirirken artı olarak karıştırma işlemini gerçekleştirebildiğimiz mezürlerdir. Genellikle P.E tıpaları ile birlikte satılırlar. Alternatif olarak camdan üretilmiş kapaklarda mevcuttur.

Cam mezürlerin dışında polipropilen (P.P) ‘den üretilen yüksek sıcaklıklara dayanıklı cama yakın şeffaflıkta üretilen plastik mezürlerde mevcuttur. Plastik mezürler ne kadar sıcaklığa dayanaklı olsa da sıcaklık faktörünü hiçbir zaman gözardı etmemek gerekir. 60 C’den yüksek sıcaklığa sahip sıvılarda plastik mezürlerin kullanılması tavsiye edilmez. Aynı zamanda plastik mezürleri uzun süreli güneş ışınlarının direkt temasına maruz bırakmamalıyız.

Mezürler yaygın olarak; Class B Cam mezür, polipropilen (P.P.) tabanlı, uzun form class B cam mezür ve cam tabanlı, Class B plastik mezür polipropilen (P.P.) tabanlı ve kabartma skalalı, Class B plastik mezür mavi baskılı olarak üretilir.

Mezür doğruluğu derecelendirme ile belirlenmiştir. 100 ml mezürler için 1 ml aralıklarla derecelendirme yapılırken, 10 ml mezürler için 0.1 ml aralıklarla derecelendirme yapılır.

Mezürler için iki doğruluk sınıfı vardır. Sınıf A (Class A), sınıf B (Class B)  doğruluk derecesinin iki katı doğruluğa sahiptir. Mezürlerde tek yönlü veya çift yönlü ölçüm yapılabilir. Tek yönlü skalada hacim yukarıdan aşağıya (dolum hacmi) okunurken, çift yönlü mezürler hem doldurma ve dökme için okumaya izin verirler(ters skala).

Mezürler genellikle yüksek hacimde ve çok hassas olmayan sıvı aktarımları için idealdir. Ancak hassas ve çok düşük hacimlerde ölçümler için kullanılmaları tavsiye edilmez. Bu gibi durumlarda bullu pipetler veya balon jojeler gibi kalibre edilmiş hacme sahip malzemeler kullanılması önerilir.

 

Erhan ÇAKAN

Erhan ÇAKAN

1990 yılında Samsun'da doğdu. 2013 yılında Afyon Kocatepe Üniversitesi Kimya Bölümü'nden mezun oldu. Yaklaşık 3 yıl UL Laboratuvarında LC-MS sistemlerinde Analist olarak çalıştı. 2017 yılında Intertek Test Hizmetleri şirketinde LC-MS sistemleri üzerine Analist olarak çalışmaya başladı.Sırasıyla Kıdemli Analist ve Teknik Uzman pozisyonlarında görev aldı. Halen Intertek firmasında Teknik Uzman olarak çalışma hayatına devam etmektedir.

Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.